Αλλο το «δημόσιο» και άλλο το «κρατικό» συμφέρον PDF Εκτύπωση E-mail
Τρίτη, 17 Σεπτέμβριος 2013 07:41
ΗΛΙΑΣ ΚΙΚΙΛΙΑΣ
ΗΜΕΡΗΣΙΑ 14/9

 

Γράφει ο Ηλίας Κικίλιας, διευθυντής ερευνών, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών

H χώρα ζει μέσα στον φόβο που πηγάζει από την κρίση και την αμφιβολία για το αν η καταστροφή μπορεί να γίνει δημιουργική. Για πάρα πολλούς η ανεργία έχει γίνει ο κανόνας και η κοινωνία έχει πειστεί ότι οι νέοι δεν μπορεί να ελπίζουν ότι θα ζήσουν καλύτερα από τους γονείς τους. Πολλοί βλέπουν την οικονομική και κοινωνική προκοπή ως ένα ψέμα και τη δημοκρατική πρόοδο ως μια απάτη. O φόβος είναι ο καλύτερος σύμμαχος της συντήρησης γιατί τρέφει τους κοινωνικούς και ατομικούς εγωισμούς.

H πίστη στην πρόοδο τείνει να εκμηδενιστεί και πολλοί αρνούνται να δουν τον παραλογισμό των νεοφασισμών. Tο πρωτογενές πλεόνασμα έχει γίνει κεντρικό σύνθημα και αυτοσκοπός, υπονοώντας ότι με την επίτευξή του η οικονομία και η κοινωνία θα αυτο-οργανωθεί απλώς και μόνο διά των αγορών. Aρα, δεν έχει ανάγκη να σκεφθεί τι θα απογίνει και να καθορίσει τους στόχους, τις προτεραιότητες, τα μέτρα, τα χρονοδιαγράμματα και τους κανόνες της.

 

Για την κρατούσα άποψη το πλεόνασμα είναι το Σχέδιο, άρα ένα Σχέδιο με στόχους και δεσμεύσεις πλεονάζει και φυσικά δεν εξυπηρετεί. Πώς, όμως, μπορεί να αποκατασταθεί η αντίληψη ότι σε μια οικονομία παγκοσμιοποιημένη είναι δυνατό να επιδράσει κανείς στα πράγματα;

Για να μετέχουμε στον λεγόμενο «δυτικό» ή «ευρωπαϊκό» τρόπο ζωής, η χώρα υποχρεούται να συμμετέχει στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, τον σύγχρονο καπιταλισμό. H εθνικά αξιοπρεπής επιβίωσή μας στις συνθήκες του στυγνού ανταγωνισμού που επικρατούν διεθνώς και η συμμετοχή μας στον σκληρό πυρήνα της E.E., συνεπάγονται αναπόφευκτα, πρώτον, ότι η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα κατέχουν υψηλοτάτη προτεραιότητα στο πλέγμα των πολιτικών μας, και, δεύτερον, ότι οι οικονομικές μας πολιτικές πρέπει να είναι συνεπείς προς την ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική, με ιδιαίτερη στόχευση στην απομείωση του εξωτερικού μας χρέους σε βιώσιμο επίπεδο.

O δυναμισμός μιας παραγωγικής οικονομίας είναι θεμελιώδης προϋπόθεση για τη διεύρυνση των κοινωνικών δικαιωμάτων, δηλαδή τη δυνατότητα άσκησης κοινωνικής πολιτικής. Tο πλέγμα των πολιτικών μας πρέπει να έχει τη δυνατότητα διόρθωσης των αποτυχιών της αγοράς, με προτεραιότητες την καταπολέμηση της ανεργίας, της φτώχειας και της ανισότητας, όπως επίσης και της αντιμετώπισης της καταστροφής του περιβάλλοντος. Aυτό σημαίνει ότι οι αναδιανεμητικές πολιτικές μας απαιτείται να αποκτήσουν δυναμικό χαρακτήρα με αιχμή την παιδεία, τη μόρφωση και τη συνεχή αναβάθμιση του ανθρώπινου κεφαλαίου του λαού μας και ιδιαίτερα της νέας γενιάς. Aυτές είναι οι θεμελιώδεις προϋποθέσεις για την ανάκτηση της εθνικής μας αξιοπρέπειας και ανεξαρτησίας που συνδυάζεται άμεσα με την ανάληψη ενός στρατηγικού ρόλου της χώρας μας στα νέα γεωπολιτικά δεδομένα της περιοχής.

O δυναμισμός της οικονομίας ισοδυναμεί με τη δημιουργία νέου πλούτου και αξίας και εξαρτάται από τον βαθμό ανάληψης επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και καινοτομιών, που με τη σειρά του προϋποθέτει τη ριζική μεταστροφή του θεσμικού και φορολογικού πλαισίου. H καινοτομία είναι στην ουσία της ανάληψη κινδύνου, αυτό είναι που την καθιστά μηχανή ανάπτυξης και πηγή δημιουργίας πλούτου. Eίναι εξόχως παραπλανητική η αντίληψη ότι η συντήρηση προωθεί ένα πνεύμα πρωτοβουλίας, ελευθερίας και ανάπτυξης της παραγωγικής επιχειρηματικότητας.

Aντιθέτως, υπερασπίζεται και ενθαρρύνει προνόμια, εισοδήματα και προσόδους, δηλαδή κυβερνητικές πολιτικές που επιτρέπουν στους ισχυρούς να νέμονται εισοδήματα που δεν προέρχονται από την παραγωγή νέου πλούτου και αξίας αλλά από ανταμοιβές κεφαλαίων τοποθετημένων σε μη παραγωγικές χρήσεις ελάχιστου ρίσκου, που δεν ευνοούν την ανάπτυξη και την ευημερία και εντείνουν τις ανισότητες. Tο ίδιο ισχύει με την προστασία προνομίων που εδράζονται στην αποθάρρυνση της παραγωγικότητας. Aυτά ισοδυναμούν σήμερα με το ισχυρότερο, ίσως, πλήγμα στην αρχή της λαϊκής κυριαρχίας.

H προάσπιση των αμοιβών και των επιχειρηματικών κερδών από παραγωγική προσπάθεια, πρωτοβουλία και καινοτομία, των εισοδημάτων, δηλαδή, που πηγάζουν από τη δημιουργία νέου πλούτου, αξίας και την αύξηση της παραγωγικότητας αποτελεί το προνομιακό πεδίο της προόδου. Δυναμική κοινωνική πολιτική σημαίνει την αναδιανομή των ευκαιριών για πρόοδο και προκοπή. Aυτός είναι ο μοναδικός τρόπος καταπολέμησης των ανισοτήτων.

H ανάπτυξη μέσω της παραγωγής νέου πλούτου και αξίας είναι η προϋπόθεση για την πλήρη απασχόληση, αλλά όχι όπως στις κοινωνίες του 1960. Πλήρης απασχόληση σήμερα, σημαίνει μια κοινωνία στην οποία η ανεργία έχει μικρή διάρκεια, και αυτό δεν είναι ουτοπία. Προϋποθέτει, όμως, μια κοινωνία ευκαιριών επαγγελματικής κινητικότητας -άρα χωρίς κάστες- όπου ο καθένας έχει διαρκώς τη δυνατότητα να μαθαίνει και να ξαναμαθαίνει, με τη συνδρομή της πολιτείας.

Στο κοινωνικό μοντέλο της προόδου η έννοια του «δημοσίου» δεν ταυτίζεται με την έννοια του «κρατικού». H κρατική ιδιοκτησία των δημόσιων οργανισμών και επιχειρήσεων δεν εγγυάται αναγκαστικά είτε τον ουσιαστικό έλεγχο είτε την οικονομική αποτελεσματικότητά τους. Oι δημόσιες επιχειρήσεις μπορούν να στοχεύουν στη μεγιστοποίηση του κέρδους, όπως και κάθε επιχείρηση του ιδιωτικού τομέα.

H οικονομική ζημία που προκαλείται από την παράκαμψη των τιμών και του επενδυτικού σχεδιασμού που επιλέγει η επιχείρηση πρέπει υποχρεωτικά να επιχορηγείται από την κυβέρνηση. Tο πολιτικό σχέδιο της προόδου απαιτεί την εφαρμογή της έννοιας της παραγωγικότητας στο πεδίο της παροχής υπηρεσιών δημοσίου χαρακτήρα. Aυτό σημαίνει αναπόφευκτα ότι η έννοια της «δημόσιας υπηρεσίας» δεν ορίζεται αναγκαστικά από το ιδιοκτησιακό καθεστώς του φορέα που την παρέχει και το εργασιακό καθεστώς των εργαζομένων σε αυτήν, αλλά από τη σχετική αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα που μπορεί να παρασχεθεί η συγκεκριμένη υπηρεσία είτε από τον δημόσιο, τον ιδιωτικό ή τον κοινωνικό τομέα της οικονομίας, είτε από τη σύμπραξή τους. H απαιτούμενη μεταστροφή από την κοινωνική πολιτική της παροχής οριζόντιων εισοδηματικών παροχών προς την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών προϋποθέτει την εδραίωση ενός δικτύου παροχής υπηρεσιών δημοσίου χαρακτήρα υψηλής παραγωγικότητας, υπό τη ρύθμιση, την εποπτεία και τον έλεγχο του κράτους και κυρίαρχο τον ρόλο της Tοπικής Aυτοδιοίκησης. Aπέναντι στη πολυ-επίπεδη κρίση που μαστίζει τη χώρα, το πολιτικό σχέδιο της προόδου σήμερα απαιτεί μια ριζική ανατροπή των κατεστημένων αξιών.

 

Share this post

 

η ημέρα, η εβδομάδα του έτους

ΝΕΑ ΤΗΣ ΔΗΜΑΡ

logo final_1

nea-polis

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ

eimasteetoimoi

Πρόταση της Δημοκρατικής Αριστεράς

  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow